Bass test: test je subwoofer, koptelefoon of telefoonspeaker met testtonen

Een bass test in twee minuten

Open de online toongenerator, kies een sinusgolf en zet het volume laag. Een constante sinustoon is een betere bass test dan een nummer: er is één toonhoogte en verder niets, dus elk gezoem, geratel of elke dip in het niveau komt van de speaker of de ruimte, niet van de opname.

Begin bij 100 Hz en ga dan omlaag: 80, 60, 50, 40, 30 en 20 Hz. Zet bij elke stap het volume alleen iets hoger als dat nodig is en let op twee dingen: de frequentie waarbij de toon duidelijk zachter wordt, en elk bijgeluid dat erbovenop meekomt. Schuif daarna langzaam terug omhoog tot ongeveer 200 Hz. Geratel dat op één plek opduikt en aan weerszijden wegebt, is een resonantie: meestal iets wat loszit en geen kapotte speaker.

Test één apparaat tegelijk, in een stille ruimte.
Haal je koptelefoon van je oren terwijl je de frequentie of golfvorm wijzigt.
Blijf bij sinus. Blok- en zaagtandgolven voegen boventonen toe, klinken veel harder en verbergen wat de bas zelf doet.

Wat een gezonde speaker hoort te doen

Hoe laag een speaker kan gaan, hangt af van zijn formaat, dus dezelfde test geeft op verschillende apparaten verschillende uitkomsten. Beoordeel het resultaat naar het apparaat, niet naar 20 Hz, de ondergrens van het menselijk gehoor.

Speakers van telefoons en laptops: heel weinig onder ongeveer 200 Hz en bijna niets bij 100 Hz. Dat is natuurkunde, geen defect. Luister bij een telefoon naar een zuivere toon zonder gezoem, niet naar diepgang.
Koptelefoons en oordopjes: met een goede afsluiting halen ze meestal 30 Hz of lager. Weinig bas uit oordopjes komt meestal door een slechte pasvorm, dus probeer een andere maat oortips voordat je de driver de schuld geeft.
Kleine Bluetooth-speakers: die vallen vaak ergens tussen 60 en 100 Hz weg. Grotere gaan lager.
Subwoofers: hun taak is het bereik onder ongeveer 80 Hz. Een werkende sub hoort 30–40 Hz zuiver weer te geven op gemiddeld volume, en veel gaan nog lager.

Zo test je een subwoofer

Speel 40 Hz af op laag niveau en zet het volume langzaam hoger. Houd je hand bij de conus of de basreflexpoort: je zou de lucht moeten voelen bewegen, ook als het geluid nauwelijks te horen is. Beweegt er niets, controleer dan de stroom, de kabel, de volumeknop van de subwoofer zelf en de sub- of LFE-instelling op de receiver, soundbar of autoradio voordat je de sub verdenkt.

Ga daarna van 80 Hz omlaag naar 30 Hz en loop door de kamer terwijl hij speelt. Bas die op de ene plek dreunt en op een andere bijna verdwijnt, is normaal: de ruimte zelf versterkt lage frequenties en dooft ze ook uit. De sub of je luisterplek verplaatsen maakt meer verschil dan welke instelling ook.

Speakerfabrikant SVS noemt 80 Hz de meest gebruikte crossoverfrequentie en de THX-standaard. Heeft je receiver een automatische inmeting gedaan, houd dan wat hij koos. Heb je de crossover zelf ingesteld en hoor je rond de crossover een bult of een gat, pas dan het niveau van de subwoofer aan tot de hoofdspeakers en de sub in elkaar overlopen.

Controleer links, rechts en de balans

Bas die maar van één kant lijkt te komen, ligt vaak aan een instelling en niet aan een kapotte speaker. Doe eerst de speakertest voor links en rechts. Is één kant zacht of stil in je koptelefoon, controleer dan de balansschuif en mono-audio.

Open op de iPhone Instellingen > Toegankelijkheid en kijk in het gedeelte voor audio bij de balans en mono-audio. Open op Android Instellingen > Toegankelijkheid en zoek naar de audioaanpassing, waar je de balans kunt wijzigen of beide kanalen kunt samenvoegen. Namen en menu's verschillen per fabrikant.

Geratel, gezoem of stilte: wat de uitkomst betekent

De meeste uitkomsten passen in een van deze vijf patronen. Zoek het jouwe voordat je iets koopt.

Geratel bij één frequentie: er resoneert iets. Bij een telefoon is het vaak het hoesje of een loszittend klepje; in de auto een paneel of de deurbekleding. Houd de toon op die frequentie en druk op onderdelen tot het geratel stopt.
Gezoem bij elke frequentie uit een telefoonspeaker: meestal pluis, stof of vuil in het rooster. Lees hoe je een telefoonspeaker veilig schoonmaakt.
Dof of krakend geluid nadat de telefoon nat is geworden: er kan nog water in het rooster zitten. Probeer het geluid om water te verwijderen en lees waarom een speaker kraakt na water.
Vervorming alleen op hoog volume: de meeste kleine speakers bereiken eerst in de bas hun grens. Zet het zachter; het is geen defect.
Geen geluid bij welke frequentie dan ook: begin bij het volume, de stille modus, Bluetooth en de audio-uitgang. Onze gids over een speaker zonder geluid loopt ze op volgorde langs.

Bass test op je telefoon met Wring

Een browser kan alleen de normale stereo-uitgang van de telefoon gebruiken; hij kan niet zelf de oorspeaker of de onderste speaker kiezen. De Wring-app voor iPhone en Android voegt een speakertest toe die de speakers op geschikte telefoons apart of samen afspeelt, een toongenerator en een dB-meter, plus Water Eject en Dust Clean voor als het rooster nat of stoffig is.

Wring is gratis met advertenties en gebruikslimieten; Pro haalt beide weg.

Wat je beter niet doet

Een constante testtoon is vermoeiender voor je oren dan muziek op hetzelfde niveau, en bas klinkt zachter dan hij is. De American Speech-Language-Hearing Association waarschuwt dat geluid van 85 dBA na ongeveer 8 uur het gehoor kan beschadigen, en dat harder geluid dat sneller doet.

Test niet op vol volume. Begin laag en zet het alleen zo ver hoger als nodig is om de toon te horen.
Houd een telefoonspeaker niet tegen je oor terwijl er een toon speelt.
Laat een subwoofer niet spelen op een niveau waarop je klakken, klappen of een harde bonk hoort. Dan bereikt de conus zijn maximale uitslag, en dat kan de driver beschadigen.
Laat lage tonen niet minutenlang in een lus spelen op een kleine speaker. Een korte test vertelt je alles.

Wanneer je ermee naar een reparateur gaat

Laat het apparaat nakijken als een telefoonspeaker na zorgvuldig schoonmaken en drogen nog bij elke frequentie zoemt, als een speaker zelfs op laag volume schraapt, of als een subwoofer stroom krijgt maar bij geen enkele frequentie iets weergeeft terwijl kabel en instellingen kloppen. Een schurende spreekspoel of een gescheurde conus los je niet op met geluid. Valt de telefoon nog onder de garantie, neem dan contact op met Apple of de fabrikant voordat je iets openmaakt.

Snelle antwoorden

Welke frequentie is goed voor een bass test? 40 Hz voor een subwoofer en 60–100 Hz voor koptelefoons en Bluetooth-speakers. Doe bij een telefoonspeaker een sweep van ongeveer 100 tot 300 Hz en luister naar gezoem, niet naar diepgang.

Waarom hoor ik 20 Hz niet? De meeste speakers kunnen het niet op een bruikbaar niveau weergeven, en veel mensen voelen 20 Hz eerder dan dat ze het horen. Dat is normaal.

Kan een bass test mijn speakers beschadigen? Op gemiddeld volume niet. Schade ontstaat door hoge niveaus die lang aanhouden, vooral met lage tonen op kleine speakers.

Is er een gratis bass test online? Ja: de toongenerator speelt elke frequentie van 20 Hz tot 20 kHz af in je browser, zonder iets te installeren.