วิธีทดสอบเสียงซ้ายขวา
เปิดทดสอบลำโพงออนไลน์ แล้วตั้งระดับเสียงไว้ประมาณครึ่งหนึ่ง แตะ ซ้าย ตามด้วย ขวา แล้วจึงแตะ ทั้งคู่ การทดสอบจะเล่นเสียงโทนคงที่ทีละช่อง จึงไม่มีเพลงมากลบข้างที่หายไป
เมื่อใส่หูฟังหรือเอียร์บัด เสียงซ้ายควรได้ยินเฉพาะหูซ้าย และเสียงขวาเฉพาะหูขวา เมื่อเล่นทั้งสองช่องพร้อมกัน เสียงควรอยู่ตรงกลาง เหมือนดังออกมาจากกลางศีรษะ
ถ้าเป็นลำโพงคู่ ให้ยืนตรงกลางห่างจากลำโพงทั้งสองเท่ากัน เสียงซ้ายควรออกจากลำโพงซ้าย และเสียงขวาออกจากลำโพงขวา ถ้าสลับกัน แปลว่าสายหรือตำแหน่งลำโพงถูกสลับ แก้ได้ง่ายและไม่ได้หมายความว่ามีอะไรเสีย
- ข้างหนึ่งเงียบ: การตั้งค่า การเชื่อมต่อ หรือหูฟังหรือลำโพงเสีย
- ข้างหนึ่งเบากว่า: การตั้งค่าสมดุล ตะแกรงสกปรก หรือไดรเวอร์เสื่อม
- ได้ยินทั้งสองเสียงในหูทั้งสองข้าง: เปิดเสียงแบบโมโนอยู่ หรือแหล่งเสียงเป็นโมโน
- ซ้ายขวาสลับกัน: ใส่หูฟังกลับข้าง หรือสายลำโพงสลับกัน
ตรวจสมดุลเสียงและเสียงแบบโมโนก่อน
กรณี "หูฟังข้างเดียวไม่มีเสียง" ส่วนใหญ่เกิดจากการตั้งค่า ไม่ใช่ฮาร์ดแวร์ ตัวการมักเป็นตัวเลือกการช่วยการเข้าถึงสองอย่าง คือแถบสมดุลที่เลื่อนไปข้างใดข้างหนึ่ง และเสียงแบบโมโนที่รวมสองช่องเป็นช่องเดียว ทำให้การทดสอบซ้ายขวาแยกสองข้างไม่ออก
บน iPhone และ iPad ไปที่ การตั้งค่า > การช่วยการเข้าถึง > เสียง/ภาพ ตรวจว่าแถบ สมดุล อยู่ตรงกลาง และปิด เสียงแบบโมโน ถ้าต้องการฟังสเตอริโอจริง
บนโทรศัพท์ Samsung Galaxy ไปที่ การตั้งค่า > การช่วยเหลือการเข้าถึง แล้วเปิดตัวเลือกด้านการช่วยการได้ยิน ตรวจการปรับสมดุลเสียงซ้ายขวา ทั้งสำหรับอุปกรณ์เสียงที่เชื่อมต่อและลำโพงโทรศัพท์ รวมถึงสวิตช์เสียงโมโน บนโทรศัพท์ Android รุ่นอื่น ให้หาสมดุลเสียงหรือเสียงโมโนใน การตั้งค่า > การช่วยเหลือการเข้าถึง ชื่อเมนูจะต่างกันไปตามผู้ผลิต
บน Mac เปิด การตั้งค่าระบบ > เสียง เลือกอุปกรณ์เอาต์พุต แล้วเลื่อนแถบ สมดุล ไว้ตรงกลาง บน Windows 11 เปิด การตั้งค่า > ระบบ > เสียง เลือกอุปกรณ์ แล้วในการตั้งค่าเอาต์พุตตรวจว่าระดับซ้ายและขวาเท่ากัน ส่วนสวิตช์ เสียงโมโน อยู่ในหน้า เสียง เดียวกัน
หูฟังแบบมีสาย: ข้างหนึ่งเงียบหรือมีเสียงแกรก
เสียบปลั๊กให้สุด แล้วค่อยๆ หมุนขณะที่เสียงซ้ายกำลังเล่น ถ้าข้างที่หายไปดังบ้างเงียบบ้างเมื่อหมุนหรือขยับปลั๊ก ปัญหาอยู่ที่ปลั๊ก ช่องเสียบ หรืออะแดปเตอร์ ไม่ใช่ที่ตัวหูฟัง
ค่อยๆ งอสายไปตามความยาว โดยเฉพาะใกล้ปลั๊กและจุดที่สายแยกไปหูแต่ละข้าง ถ้าเสียงขาดเมื่องอตรงจุดใดจุดหนึ่ง แสดงว่าสายข้างในขาด ลองใช้หูฟังอีกคู่กับโทรศัพท์เครื่องเดิม และใช้หูฟังคู่เดิมกับอุปกรณ์อื่น เพื่อดูว่าส่วนไหนเป็นต้นเหตุ
AirPods และหูฟังบลูทูธ: ข้างหนึ่งไม่มีเสียง
ขั้นตอนของ Apple เมื่อ AirPods ข้างหนึ่งไม่มีเสียงทำได้ง่าย ใส่ AirPods ทั้งสองข้างในเคสชาร์จ 30 วินาที เปิดเคสใกล้ iPhone ตรวจว่าแต่ละข้างกำลังชาร์จ แล้วทดสอบอีกครั้ง ถ้ายังไม่หาย ให้รีเซ็ต AirPods
ถ้า AirPods ข้างหนึ่งแค่เบากว่า ให้ถอดจุกหูฟังแล้วดูตะแกรงลำโพง ขี้หูและเศษฝุ่นบนตะแกรงทำให้เสียงข้างนั้นอู้อี้ และการทำความสะอาดมักช่วยให้ระดับเสียงกลับมา จากนั้นตรวจว่าแถบ สมดุล ยังอยู่ตรงกลาง
หูฟังบลูทูธยี่ห้ออื่นใช้หลักเดียวกัน ชาร์จหูฟังทั้งสองข้าง ดูระดับแบตเตอรี่ของแต่ละข้าง ลบการจับคู่แล้วจับคู่ใหม่ บน Windows ทาง Microsoft ยังแนะนำให้ตรวจว่ารูปแบบเอาต์พุตของอุปกรณ์ตั้งเป็น 2 ช่อง และติดตั้งอัปเดตเฟิร์มแวร์จากผู้ผลิต
ลำโพงโทรศัพท์: ทดสอบซ้ายขวาบน iPhone และ Android
โทรศัพท์รุ่นใหม่จำนวนมากเล่นเสียงสเตอริโอผ่านลำโพงสองตัว คือลำโพงด้านล่างและลำโพงสนทนาเหนือหน้าจอ ถือโทรศัพท์แนวนอนแล้วทดสอบ ข้างที่เงียบหรือเบามากมักเกิดจากตะแกรงอุดตันหรือเปียก มากกว่าลำโพงเสีย
เบราว์เซอร์ใช้เอาต์พุตสเตอริโอปกติของโทรศัพท์ และไม่สามารถสั่งลำโพงสนทนากับลำโพงด้านล่างแยกกันได้อย่างน่าเชื่อถือ ส่วนการทดสอบลำโพงในแอป Wring เล่นลำโพงของโทรศัพท์แยกกันหรือพร้อมกันได้ในโทรศัพท์ที่รองรับ จึงสังเกตลำโพงสนทนาที่เสียงเบาได้ง่ายขึ้น ถ้าตะแกรงข้างใดมีฝุ่น ให้ทำตามวิธีทำความสะอาดลำโพงโทรศัพท์ ก่อนจะสรุปว่าลำโพงเสีย
Wring ใช้ฟรีโดยมีโฆษณาและข้อจำกัด ส่วน Pro จะเอาออกทั้งสองอย่าง ดาวน์โหลดได้ที่ App Store หรือ Google Play
ตรวจละเอียดขึ้น: สวีปและการตรวจความถี่
เมื่อทั้งสองช่องมีเสียงแล้ว ให้เล่นสวีปในการทดสอบลำโพงทีละข้าง ลำโพงที่ปกติจะไล่เสียงจากต่ำไปสูงได้ลื่นไหล ส่วนลำโพงที่เสียจะมีช่วงที่เสียงขาดหรือมีเสียงแตกพร่าที่บางระดับเสียง การเทียบสองข้างภายในไม่กี่วินาทีแม่นยำกว่าอาศัยความจำ
สำหรับความถี่ต่ำ การทดสอบเสียงเบส ด้วยเสียงโทนคงที่จะบอกได้ว่าซับวูฟเฟอร์หรือหูฟังให้เสียงเบสลึกได้เท่ากันทั้งสองข้างหรือไม่
สิ่งที่ไม่ควรทำ
ระหว่างหาสาเหตุของช่องเสียงที่หายไป อย่าลืมหลักความปลอดภัยพื้นฐาน
- อย่าเร่งเสียงจนสุดเพื่อฟังข้างที่เบา เสียงทดสอบที่ดังคงที่ทำให้หูล้าเมื่อเปิดดัง และอาจทำลายการได้ยิน
- อย่าใช้เข็มหมุด เข็ม หรือไม้จิ้มฟันแหย่เข้าไปในช่องเสียบหูฟัง ตะแกรงหูฟัง หรือตะแกรงโทรศัพท์
- อย่าพ่นลมอัดเข้าไปในลำโพงโทรศัพท์หรือหูฟัง เพราะอาจดันสิ่งสกปรกเข้าไปลึกขึ้นและทำให้แผ่นไดอะแฟรมเสียหาย
- อย่าชาร์จหูฟังหรือโทรศัพท์ที่ยังเปียกอยู่
เมื่อไรควรส่งซ่อมหูฟังหรือลำโพง
ถ้าสมดุลอยู่ตรงกลาง ปิดเสียงแบบโมโนแล้ว และข้างเดิมยังเงียบเมื่อลองกับโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์เครื่องอื่น แสดงว่าตัวหูฟัง สาย หรือลำโพงเองเสีย ติดต่อผู้ผลิตหรือศูนย์ซ่อม สำหรับ AirPods และ Beats ใช้บริการ Apple Support ได้ ถ้าปัญหาอยู่ที่ลำโพงของโทรศัพท์เอง ขั้นตอนในลำโพง iPhone หรือ Android ไม่มีเสียง จะช่วยตัดปัญหาซอฟต์แวร์ออกก่อนส่งซ่อม
คำตอบด่วน
ทำไมได้ยินเสียงซ้ายทั้งสองหู? เพราะเปิดเสียงแบบโมโนอยู่ หรือแอปหรือวิดีโอที่ใช้เป็นโมโน ปิดเสียงแบบโมโนในการตั้งค่าการช่วยการเข้าถึง แล้วทดสอบอีกครั้ง
ทำไมหูฟังข้างซ้ายเบากว่าข้างขวา? ส่วนใหญ่เป็นเพราะตะแกรงอุดตันหรือแถบสมดุลเลื่อนออกจากตรงกลาง ทำความสะอาดตะแกรงเบาๆ และตั้งสมดุลกลับไว้ตรงกลางก่อนจะสรุปว่าหูฟังเสีย
จะรู้ได้อย่างไรว่าข้างไหนคือหูฟังซ้าย? หูฟังส่วนใหญ่มีตัวอักษร L และ R ที่ก้านคาด ก้านหูฟัง หรือด้านในครอบหู เล่นเสียงซ้าย ข้างที่มีเสียงคือข้างซ้าย
เบราว์เซอร์ทดสอบลำโพงสนทนาแยกได้ไหม? ทำได้แต่ไม่น่าเชื่อถือ หน้าเว็บใช้เอาต์พุตสเตอริโอปกติ จึงควรถือโทรศัพท์แนวนอน หรือใช้แอปที่สั่งลำโพงแต่ละตัวแยกได้
แหล่งข้อมูล
- Apple Support: หาก AirPods ข้างซ้ายหรือข้างขวาไม่ทำงาน
- Apple Support: เล่นเสียงแบบโมโนบน Beats (การตั้งค่าเสียงแบบโมโนของ iPhone)
- Apple Support: เปลี่ยนการตั้งค่าเอาต์พุตเสียงบน Mac
- Samsung Support: ใช้ฟีเจอร์การปรับปรุงการได้ยินบนโทรศัพท์ Galaxy
- Samsung Support: วิธีเล่นเสียงจากลำโพงทั้งสองตัว
- Microsoft Support: แก้ปัญหาเสียงบลูทูธเล่นเพียงช่องเดียว
