WringĐiện thoại có thật sự đo được decibel không?
Có, trong giới hạn nhất định. Điện thoại nào cũng có micrô biến áp suất không khí thành tín hiệu, và ứng dụng đo âm thanh quy đổi tín hiệu đó ra decibel. Phần lớn ứng dụng hiển thị dB theo trọng số A (dBA), thang đo dùng cho tiếng ồn và thính lực, tính tiếng ù trầm nhẹ hơn so với dải trung mà tai người nhạy nhất.
iPhone không có sẵn ứng dụng đo decibel. Điều khiển Thính giác trong Trung tâm điều khiển cho biết âm thanh tai nghe của bạn to đến mức nào, chứ không phải căn phòng ồn đến đâu. Trên thiết bị Apple, tiếng ồn xung quanh được đo bằng ứng dụng Tiếng ồn trên Apple Watch. Với iPhone không có đồng hồ, hoặc bất kỳ điện thoại Android nào, bạn cần một ứng dụng đo âm thanh.
Cách đo decibel bằng điện thoại, từng bước
Ứng dụng đo nào cũng dùng cùng một cách. Mục tiêu là để micrô thu âm rõ ràng, ổn định và đọc giá trị trung bình thay vì một đỉnh nhất thời.
- Tìm micrô chính. Trên hầu hết điện thoại, micrô nằm ở cạnh dưới, ngay cạnh cổng sạc. Đừng che nó bằng ngón tay hay ốp lưng dày.
- Cầm điện thoại cách người bằng một sải tay hoặc đặt lên mặt phẳng chắc chắn, micrô hướng về phía nguồn âm. Bàn tay và túi quần làm âm thanh bị nghẹt nên số đo thấp đi.
- Bản thân bạn cũng giữ im lặng. Tiếng nói, hơi thở phả vào máy hay thao tác chạm màn hình đều hiện lên trong con số.
- Đo trong 30 đến 60 giây và ghi lại giá trị trung bình và tối đa, không phải con số đầu tiên bạn thấy.
- Tránh gió và luồng khí thổi thẳng từ quạt hay máy lạnh. Không khí chuyển động đập vào micrô và thêm tiếng ù không phải tiếng ồn thật.
- Muốn so sánh hai địa điểm hoặc hai thời điểm trong ngày, hãy đo ở cùng vị trí và cùng độ cao mỗi lần.
Dùng máy đo dB trong Wring
Wring có máy đo dB bên cạnh các công cụ đẩy nước, làm sạch bụi, kiểm tra loa và tạo âm. Công cụ này đọc micrô và hiển thị mức âm thanh bằng decibel, nên bạn có thể làm theo các bước trên mà không cần thêm thiết bị. Ứng dụng xin quyền truy cập micrô vào lần đầu bạn mở máy đo.
Máy đo có chế độ đo bằng camera, dùng khi bạn cần. Hướng camera vào khung cảnh, chạm nút chụp, Wring sẽ chụp một bức ảnh có in số decibel lên trên. Ảnh được tạo ngay trên điện thoại và không bị tải lên: bạn tự chọn lưu lại hoặc nhấn Chia sẻ. Chế độ này hữu ích khi bạn muốn lưu lại một quán bar, xưởng làm việc hay bữa tiệc nhà hàng xóm ồn đến mức nào, kèm cả địa điểm trong ảnh.
Quyền truy cập camera được yêu cầu vào lần đầu bạn mở chế độ camera. Trên iPhone và iPad, Wring chỉ xin quyền thêm ảnh và không bao giờ xem thư viện ảnh sẵn có của bạn. Trên Android, ảnh được lưu vào Pictures/Wring.
Wring miễn phí, có quảng cáo và một số giới hạn; bản Pro bỏ cả hai. Tải về từ App Store cho iPhone và iPad hoặc từ Google Play cho Android.
Máy đo decibel trên điện thoại chính xác đến đâu?
Chính xác hơn nhiều người nghĩ, miễn là ứng dụng tốt. NIOSH, viện an toàn lao động của Mỹ, đã kiểm tra 192 ứng dụng đo âm thanh và chỉ một số ít đạt tiêu chí độ chính xác của viện. Ứng dụng NIOSH Sound Level Meter cho iOS do chính viện phát triển chỉ lệch khoảng 2 dBA so với máy đo tham chiếu chuyên nghiệp khi dùng micrô tích hợp của iPhone.
Android thì khó khẳng định hơn. Micrô và cách xử lý âm thanh khác nhau giữa các hãng, vì vậy NIOSH không phát hành phiên bản Android. Hãy xem kết quả trên Android là thước đo tương đối tốt: ồn hơn hay yên tĩnh hơn, tốt hơn hay tệ hơn sau một thay đổi.
Để chính xác hơn, NIOSH khuyên dùng micrô ngoài có thể hiệu chuẩn bằng bộ hiệu chuẩn âm thanh. Dù vậy, NIOSH cho biết ứng dụng điện thoại không thay thế được máy đo mức âm chuyên nghiệp hay máy đo liều tiếng ồn, và không dùng cho các phép đo kiểm tra tuân thủ quy định.
Ý nghĩa các con số: 80, 85 và 95 dB
Decibel là thang logarit. Tăng 3 dB nghĩa là năng lượng âm thanh tăng gần gấp đôi, nên xét về nguy cơ với thính lực, 88 dB không chỉ to hơn 85 dB một chút: đó là liều gấp đôi. Đó là lý do trong hướng dẫn của NIOSH, thời gian nghe an toàn giảm một nửa sau mỗi 3 dB.
Hãy dùng các mốc tham chiếu sau từ các cơ quan y tế công cộng để hiểu kết quả đo.
- 85 dBA là giới hạn NIOSH khuyến nghị cho một ngày làm việc 8 giờ. Ở mức này, bạn thường phải nói to hơn để trò chuyện với người cách khoảng 1 mét. Máy cắt cỏ, máy hút bụi và nhiều dụng cụ điện nằm quanh mức 85 đến 90 dBA.
- Theo NIOSH, cứ tăng thêm 3 dBA thì thời gian tiếp xúc an toàn giảm một nửa.
- Từ 95 dBA trở lên: bạn phải hét lên thì người cách khoảng 1 mét mới nghe được. Quán bar, hộp đêm, máy cưa xích và các sự kiện thể thao lớn là ví dụ điển hình.
- Hướng dẫn của ứng dụng Tiếng ồn của Apple: khoảng 80 dB trong khoảng 5,5 giờ mỗi ngày, hoặc khoảng 90 dB trong khoảng 30 phút, có thể gây suy giảm thính lực tạm thời.
- Tiêu chuẩn nghe an toàn WHO-ITU cho thiết bị âm thanh cá nhân lấy mốc 80 dB trong 40 giờ mỗi tuần làm tham chiếu cho người lớn.
Những điều không nên làm
Ứng dụng đo là công cụ để hiểu về tiếng ồn. Một vài thói quen dẫn đến con số sai hoặc kết luận sai.
- Đừng áp sát điện thoại vào loa, động cơ hay ống xả để lấy con số thật lớn. Hãy đo ở chỗ mọi người thực sự đứng hoặc ngồi.
- Đừng dựa vào một lần đo. Một tiếng đóng sầm cửa hay một tiếng hét chẳng nói lên nhiều về mức ồn chung.
- Đừng coi kết quả trên điện thoại là bằng chứng vượt giới hạn nơi làm việc hay giới hạn pháp lý. Việc kiểm tra tuân thủ cần thiết bị đã hiệu chuẩn và phương pháp đúng.
- Đừng dùng máy đo để đánh giá thính lực của chính mình. Con số dB đo âm thanh quanh bạn, không phải tai bạn còn nghe được đến đâu.
- Đừng để micrô bị ốp lưng, túi quần hay xơ vải trong lưới loa che mất một nửa.
Khi nào cần máy đo chuyên nghiệp hoặc gặp chuyên gia
Hãy dùng máy đo mức âm đã hiệu chuẩn, hoặc nhờ chuyên gia âm học, khi con số có hệ quả thực sự: đánh giá tiếng ồn nơi làm việc, tranh chấp với hàng xóm hoặc chủ nhà có thể dẫn tới khiếu nại chính thức, hay kiểm tra một địa điểm có tuân thủ giới hạn của địa phương không. Kết quả đo bằng điện thoại vẫn hữu ích để quyết định có đáng làm bước đó hay không.
Hãy đi khám bác sĩ hoặc chuyên gia thính học nếu bạn thấy ù tai, nghe lùng bùng sau các sự kiện ồn ào hoặc khó theo kịp cuộc trò chuyện. Máy đo decibel cho bạn biết một nơi ồn, nhưng không thể chẩn đoán tổn thương thính giác.
Giải đáp nhanh
Câu trả lời ngắn cho những câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất về đo decibel bằng điện thoại.
- iPhone có sẵn máy đo decibel không? Không có cho tiếng ồn trong phòng. Điều khiển Thính giác trong Trung tâm điều khiển hiển thị mức âm thanh tai nghe. Muốn đo tiếng ồn xung quanh, bạn cần ứng dụng Tiếng ồn trên Apple Watch hoặc một ứng dụng đo âm thanh.
- Ứng dụng đo decibel có chính xác không? Một ứng dụng tốt trên iPhone có thể chỉ lệch khoảng 2 dBA so với máy đo tham chiếu. Android thì tùy dòng máy. Hãy dùng như một con số ước lượng.
- Bao nhiêu là quá ồn? Theo hướng dẫn của NIOSH, nguy cơ với thính lực bắt đầu khi tiếp xúc lâu ở mức 85 dBA trở lên, và thời gian an toàn giảm một nửa sau mỗi 3 dB.
- Vì sao con số cứ nhảy liên tục? Âm thanh luôn thay đổi. Hãy đọc giá trị trung bình trong 30 đến 60 giây thay vì con số tức thời.
- Có thể dùng kết quả đo để khiếu nại tiếng ồn không? Để lưu làm bằng chứng cá nhân thì có, và ảnh có ngày tháng từ chế độ camera cũng hữu ích. Với hồ sơ chính thức, hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền chấp nhận cách đo nào.
- Kết quả đo có vẻ thấp. Micrô có bị tắc không? Xơ vải trong lưới ở cạnh dưới có thể làm âm thanh bị nghẹt. Hướng dẫn cách vệ sinh loa điện thoại của chúng tôi chỉ cách chải lưới an toàn, còn công cụ kiểm tra loa trực tuyến miễn phí giúp kiểm tra phía loa ngoài.