Bảng decibel các âm thanh quen thuộc
Các mức này lấy từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). Âm thanh thực tế thay đổi theo khoảng cách và nguồn phát, vì vậy hãy xem mỗi con số là giá trị điển hình, không phải giá trị chính xác.
- 0 dB: âm thanh nhỏ nhất mà con người nghe được
- 10 dB: tiếng thở bình thường
- 20 dB: tiếng tích tắc của đồng hồ đeo tay
- 30 dB: tiếng thì thầm khẽ
- 40 dB: tiếng ù của tủ lạnh
- 60 dB: trò chuyện bình thường, máy lạnh
- 70 dB: máy giặt hoặc máy rửa bát
- 80 đến 85 dB: tiếng xe cộ trong thành phố nghe từ trong ô tô, máy cắt cỏ chạy xăng hoặc máy thổi lá
- 95 dB: xe máy
- 100 dB: tàu điện ngầm đang tới gần, còi ô tô ở khoảng cách chừng 5 m, tiếng cổ vũ của khán giả trong sân vận động
- 105 đến 110 dB: tai nghe để âm lượng tối đa, hộp đêm, quán bar và buổi hòa nhạc rock
- 110 dB: có người hét hoặc chó sủa ngay sát tai
- 120 dB: đứng gần còi hú
- 140 đến 150 dB: pháo nổ
60, 70, 85 hay 100 dB to cỡ nào?
60 dB là mức của một cuộc trò chuyện bình thường giữa hai người. Nghe dễ chịu và không gây hại cho thính giác.
70 dB tương đương máy rửa bát hoặc máy giặt đang chạy. CDC cho biết bạn có thể thấy khó chịu, và tiếng ồn trên 70 dB trong thời gian dài có thể bắt đầu làm tổn thương thính giác.
85 dB tương đương máy cắt cỏ hoặc dòng xe cộ đông đúc. NIOSH, viện an toàn lao động của Mỹ, đặt mức 85 dBA trung bình trong ngày làm việc 8 giờ làm giới hạn khuyến nghị. Dấu hiệu dễ nhận biết: ở mức này bạn thường phải nói to hơn thì người cách khoảng 1 m mới nghe được.
100 dB tương đương tàu điện ngầm đang vào ga hoặc một sân vận động náo nhiệt. Theo CDC, thính lực có thể bị suy giảm sau khoảng 15 phút ở mức này.
Vì sao chênh vài decibel lại khác nhau nhiều
Decibel không tăng theo đường thẳng như centimet. Đây là thang logarit: cứ tăng 3 dB thì năng lượng âm thanh đến tai tăng gần gấp đôi. Đó là lý do NIOSH giảm một nửa thời gian tiếp xúc khuyến nghị sau mỗi 3 dB tăng thêm. Nếu giới hạn ở 85 dBA là 8 giờ thì ở 88 dBA chỉ còn 4 giờ và ở 91 dBA còn 2 giờ.
Cũng quy tắc đó giải thích vì sao nghe tiếng ồn nhỏ hơn trong thời gian dài có thể gây hại không kém tiếng ồn lớn trong thời gian ngắn. CDC nói rõ: điều quan trọng là cả âm thanh to đến đâu lẫn bạn tiếp xúc với nó bao lâu.
Mỗi mức nghe bao lâu thì an toàn
CDC đưa ra các mốc thời gian ước tính sau; vượt quá thời gian này, thính giác có thể bị tổn thương. Các mốc này tuân theo quy tắc 3 dB của NIOSH.
- 80 đến 85 dB (máy cắt cỏ, máy thổi lá): khoảng 2 giờ
- 95 dB (xe máy): khoảng 50 phút
- 100 dB (tàu điện ngầm, sân vận động): khoảng 15 phút
- 105 đến 110 dB (tai nghe ở âm lượng tối đa, buổi hòa nhạc): dưới 5 phút
- 110 dB (hét vào tai): dưới 2 phút
- Từ 120 dB trở lên (còi hú, pháo nổ): đau tai ngay và có thể tổn thương tai
- Hướng dẫn của ứng dụng Tiếng ồn của Apple về mức tiếp xúc hằng ngày: khoảng 5,5 giờ ở 80 dB, khoảng 1 giờ 45 phút ở 85 dB, khoảng 30 phút ở 90 dB và khoảng 10 phút ở 95 dB có thể gây suy giảm thính lực tạm thời.
Mức yên tĩnh cho nhà ở, giấc ngủ và đường phố
Tổn thương thính giác không phải lý do duy nhất để quan tâm đến tiếng ồn. CDC cho biết Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (US EPA) đặt mức 55 dBA ngoài trời và 45 dBA trong nhà là các mức không cản trở lời nói và không gây khó chịu.
Với tiếng ồn giao thông, hướng dẫn về tiếng ồn môi trường cho khu vực châu Âu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị giữ tiếng ồn giao thông đường bộ dưới 53 dB tính trung bình ngày, tối và đêm, và dưới 45 dB vào ban đêm, vì các mức cao hơn có liên quan đến ảnh hưởng sức khỏe như giấc ngủ bị xáo trộn. Đây là các giá trị trung bình dài hạn đo ngoài trời, nên một lần đo trong phòng ngủ chỉ để so sánh tương đối.
Đo âm thanh quanh bạn bằng điện thoại
Bảng cho biết máy cắt cỏ thường to cỡ nào. Máy đo cho biết con phố, văn phòng hay phòng gym của chính bạn thực sự ồn bao nhiêu. Ứng dụng đo dB trên điện thoại dùng micrô để ước tính mức âm thanh, và hướng dẫn cách đo decibel bằng điện thoại của chúng tôi chỉ cách có được kết quả ổn định, đáng tin.
Wring có máy đo dB bên cạnh các công cụ đẩy nước, làm sạch bụi, kiểm tra loa và tạo âm. Giữ điện thoại cố định, để micrô không bị che và theo dõi mức âm thanh trong 30 đến 60 giây. Chế độ đo bằng camera, dùng khi bạn cần, sẽ chụp một bức ảnh có in số decibel lên trên, tiện để tự ghi lại mức ồn của một quán bar ồn ào hay bữa tiệc nhà hàng xóm. Ảnh được tạo ngay trên điện thoại và không bị tải lên; bạn tự chọn lưu lại hoặc chia sẻ.
Kết quả đo bằng điện thoại chỉ là ước lượng. Nó hữu ích để so sánh các nơi và nhận ra tiếng ồn có hại, nhưng không dùng để chứng minh việc tuân thủ quy định pháp luật hay nơi làm việc. Wring miễn phí, có quảng cáo và một số giới hạn; bản Pro bỏ cả hai.
Những điều không nên làm
Một vài thói quen khiến con số bị sai hoặc khiến tai bạn gặp nguy hiểm.
- Đừng áp sát điện thoại vào loa hay động cơ để lấy con số thật lớn. Hãy đo ở chỗ mọi người thực sự đứng.
- Đừng đánh giá một nơi qua một đỉnh nhất thời. Hãy xem giá trị trung bình trong khoảng một phút.
- Đừng dùng kết quả trên điện thoại làm bằng chứng vượt giới hạn pháp lý hay giới hạn nơi làm việc. Việc đó cần máy đo mức âm đã hiệu chuẩn.
- Đừng tăng âm lượng tai nghe để át tiếng ồn trên đường đi làm. Bạn chỉ đang chồng thêm tiếng nhạc lên tiếng ồn.
- Đừng nán lại nơi quá ồn để thử xem mình chịu được bao lâu. Ù tai hay nghe lùng bùng sau đó là dấu hiệu cảnh báo, không phải thành tích.
Khi nào nên gặp chuyên gia
Hãy đi khám bác sĩ hoặc chuyên viên thính học nếu bạn bị ù tai, nghe lùng bùng sau các sự kiện ồn ào hoặc khó theo kịp cuộc trò chuyện. Bảng decibel và máy đo có thể cho thấy một nơi ồn, nhưng không thể cho biết thính lực của bạn đã thay đổi hay chưa.
Với tiếng ồn nơi làm việc hoặc khiếu nại chính thức về hàng xóm hay một địa điểm kinh doanh, hãy hỏi chuyên gia âm học hoặc chính quyền địa phương xem họ chấp nhận cách đo nào. Kết quả đo bằng điện thoại vẫn là bước kiểm tra ban đầu hữu ích trước khi bạn làm việc đó.
Giải đáp nhanh
Câu trả lời ngắn cho những câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất về mức decibel.
- 60 dB to cỡ nào? Khoảng bằng một cuộc trò chuyện bình thường hoặc máy lạnh. An toàn cho thính giác.
- 70 dB to cỡ nào? Như máy giặt hoặc máy rửa bát đang chạy. Nghe trong thời gian ngắn thì không sao, nhưng tiếp xúc lâu với mức trên 70 dB có thể bắt đầu ảnh hưởng đến thính giác.
- 85 dB có quá to không? Đó là giới hạn của NIOSH cho một ngày làm việc 8 giờ. Vượt mức này, thời gian an toàn giảm một nửa sau mỗi 3 dB.
- Tiếng thì thầm bao nhiêu decibel? Khoảng 30 dB.
- Tai nghe ở âm lượng tối đa to cỡ nào? Thường từ 105 đến 110 dB, mức mà theo CDC có thể gây suy giảm thính lực trong chưa đầy 5 phút.
- Có đo decibel bằng điện thoại được không? Được, bằng ứng dụng đo âm thanh. Kết quả chỉ là ước tính, và micrô bị tắc sẽ cho số đo thấp; hướng dẫn cách vệ sinh lưới loa điện thoại của chúng tôi chỉ cách lấy xơ vải ra an toàn.
